Densaulyq saqtau salasynda jasandy intellekt ülken kölemdegı derekterdı öŋdeu, jekelegen prosesterdı avtomattandyru menmamandarǧa şeşım qabyldauǧa qoldau körsetu maqsatynda jüielı türde qoldanatyn jūmys qūralyna ainalyp keledı.
MÄMS 2.0 transformasiiasy aiasynda Äleumettık medisinalyq saqtandyru qory da bırneşe baǧyt boiynşa Jİ-qūraldaryn damytyp, synaq jūmystaryn jürgızude. Negızgı mındet prosesterdı aşyq etu, qolmen atqarylatyn jūmys kölemın azaitu jäne yqtimal täuekelderdı erte kezeŋde anyqtau.
Bırınşı baǧyttardyŋ bırı – jasandy intellektı MÄMS mäselelerı boiynşa azamattarǧa berıletın keŋesterdıŋ sapasyn baqylau barysynda qoldanu.
Jİ-jüie qoŋyraulardy taldaidy, qate nemese tolyq emes jauaptardy anyqtauǧa kömektesedı jäne qolmen tekseru üşın taŋdauly habarlamalardy qalyptastyrady. Būl eŋ aldymen qolmen baqylau kölemın azaituǧa jäne mamandardyŋ nazaryn qosymşa baǧalaudy talap etetın keŋesterge nazar audaruǧa mümkındık beredı.
Qazırgı uaqytta būl qyzmet synaq rejimınde jūmys ıstep tūr. Keleşekte ol kündelıktı qyzmettık tapsyrmalardy oryndauǧa jäne äkımşılık jüktemenı azaituǧa arnalǧan Jİ-kömekşınıŋ bır bölıgıne ainalady.
Jİ-qūraldaryn qoldanudyŋ ekınşı baǧyty – prosester bıryŋǧai derekterge, ölşemder men erejelerge negızdele alatyn salalarda engızu. Būl adam faktorynyŋ äserın azaituǧa jäne qabyldanatyn şeşımderdıŋ negızderın tüsınıktı ärı tekserıletındei etuge mümkındık beredı, būl öz kezegınde prosesterdıŋ aşyqtyǧyn arttyryp, sybailas jemqorlyq täuekelderın barynşa azaitady.
Mūndai täsılder medisinalyq qyzmetterdı strategiialyq satyp aluda, medisinalyq kömek kölemın josparlauda jäne jetkızuşılerdıŋ qyzmetıne monitoring jasau kezınde qoldanyluy mümkın.
Jasandy intellekt ülken aqparat jiyndaryn salystyruǧa, auytqulardy anyqtauǧa jäne taldamalyq ūsynystar qalyptastyruǧa kömektesedı. Būl rette şeşımder Qor mamandarynyŋ qatysuymen belgılengen tärtıpte qabyldanatyn bolady.
Damudyŋ üşınşı vektory – medisinalyq kömekke aqy töleu kezındegı yqtimal būzuşylyqtardy anyqtauǧa arnalǧan antifrod-jüiege Jİ-qūraldaryn engızu.
Jyl saiyn Qor körsetılgen milliondaǧan medisinalyq qyzmetter turaly mälımetterdı öŋdeidı. Jedel ärı däl monitoring jürgızu üşın qoldanystaǧy formaldy-logikalyq baqylaular derekterdı taldau qūraldarymen jäne jasandy intellekt tehnologiialarymen tolyqtyryluda.
Atap aitqanda, maşinalyq oqytudy qoldana otyryp, ūsynylatyn qyzmetterdegı auytqulardyŋ täuekelın baǧalau modelderı äzırlenude. Olar medisinalyq kömekke aqy tölengenge deiın beitiptık körsetkışter men yqtimal būzuşylyqtardy tabuǧa kömektesedı.
Mındetı – būzuşylyqtardy oryn alǧannan keiın emes, qarajat audarylǧanǧa deiın anyqtauǧa köşu. Būl rette tolyq avtomattandyru turaly söz bolyp otyrǧan joq. Jİ derekterge bastapqy taldau jürgızedı, al tüpkılıktı baǧany Qor mamandary beredı.
Taǧy bır baǧyt – Täuekelderdı basqaru jüiesın damytu. Onyŋ mındetı medisinalyq kömektı jetkızuşınıŋ yqtimal täuekelderın aldyn ala belgıleu, al monitoring pen tölem jürgızu tärtıbı onyŋ täuekel-profilıne bailanysty bolatyn täuekelge baǧdarlanǧan modelge köşu.
Qordyŋ Situasiialyq-taldamalyq ortalyǧy Nazarbayev University-men bırlesıp täuekelge baǧdarlanǧan modeldıŋ kriteriilerı men indikatorlaryn, sondai-aq täuekel-dälızderınıŋ şekaralaryn äzırleude.
Model aiasynda üş täuekel-dälızı qarastyrylǧan – Senim, Baqylau jäne Qauip. Olar täuekelge baǧdarlanǧan monitoringtıŋ negızıne ainalady. Kelesı kezeŋde olardyŋ mümkındıkterın jasandy intellekt pen maşinalyq oqytu tehnologiialary esebınen küşeitu josparlanuda.
Äzırlenıp jatqan model jetkızuşını avtomatty türde täuekeldıŋ üş deŋgeiınıŋ bırıne jatqyzady: tömen, ortaşa nemese joǧary.
Avtomatty taldau nätijelerı tüpkılıktı şeşım bolmaidy. Eger jetkızuşı baǧalau nätijelerımen kelıspese, ol tüsınıktemeler, qarsylyqtar men rastaityn qūjattardy ūsyna alady. Olar qarastyrylyp, negız bolǧan jaǧdaida baǧalau nätijelerı qaita qaraluy mümkın.
Barlyq Jİ-qūraldaryna qauıpsızdık, sapa men süiemeldeuge qoiylatyn bıryŋǧai talaptar qoldanylady. Jasandy intellekt eŋ aldymen derekterdı öŋdeu men taldauǧa arnalǧan kömekşı qūral retınde qarastyrylady, ol adamnyŋ käsıbi şeşımın almastyrmaidy.
Jİ-qūraldaryn engızu 2029 jylǧa deiıngı «Digital Qazaqstan» auqymdy sifrlandyru jäne jasandy intellekt tehnologiialaryn engızudıŋ Jalpyūttyq strategiiasy şeŋberınde ıske asyryluda.
