Jūmys sapary. Duşanbege soqqan Resei basşysyn Täjıkstan prezidentı kütıp aldy

129
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/2anLMCSm5zpY3ffhGgC1hP06dlz4Fz5UDGzngo35.jpg

Foto: khovar.tj

Resei prezidentı Vladimir Putin 20 qaraşada Qytaidan Täjıkstan  astanasy Duşanbege barly. Ol Qytaida bır kün būryn AQŞ prezidentı Donald Tramppen jäne QHR töraǧasy Si Szinpinmen kelıssözder jürgızgen bolatyn. Äuejaida ony Täjıkstan prezidentı Emomali Rahmon qarsy aldy. «Hovar» agenttıgınıŋ habarlauynşa, sapardyŋ negızgı taqyryptary Auǧanstan mäselesındegı yntymaqtastyq, öŋırlık qauıpsızdık jäne Ortalyq Aziia elındegı Resei äskeri bazasynyŋ aldaǧy qyzmetı bolmaq, dep habarlaidy “Adyrna”.

Putin 18–19 qaraşa künderı Qytaidyŋ Şenchjen qalasynda ötken Aziia-Tynyq mūhity ekonomikalyq yntymaqtastyǧy (ATES) sammitıne qatysty. Saparynyŋ soŋǧy künı ol AQŞ prezidentı Donald Tramppen jeke kelıssözder ötkızdı. Odan keiın Resei, AQŞ jäne Qytai basşylarynyŋ alǧaşqy üşjaqty kezdesuı öttı. Kezdesu qorytyndysy boiynşa taraptar beibıtşılık turaly bırlesken deklarasiia qabyldap, halyqaralyq qauıpsızdık pen strategiialyq tūraqtylyqty qamtamasyz etuge beiıldılıgın mälımdedı.

Kelıssözder Ukrainadaǧy soǧysty retteudıŋ yqtimal joldary talqylanyp jatqan tūsta öttı. The Washington Post basylymynyŋ 14 qaraşadaǧy mälımetınşe, Mäskeu öz talaptarynyŋ qataryna NATO-nyŋ Ukraina men Şyǧys Europada ǧana emes, Oŋtüstık Kavkaz ben Ortalyq Aziiada da kez kelgen äskeri qyzmetın toqtatu talabyn engızgen.

Osylaişa, Mäskeu ūsynyp otyrǧan şarttar Reseidıŋ äskeri nysandary ornalasqan Ortalyq Aziia memleketterınıŋ de müddelerıne äser etedı. Olardyŋ ışındegı eŋ ırısı – Täjıkstandaǧy Reseidıŋ 201-äskeri bazasy. Duşanbege attanar aldynda Putin būl bazany öŋırlık qauıpsızdıktıŋ naqty kepılı dep atap, Emomali Rahmonmen onyŋ aldaǧy qyzmetıne qatysty mäselelerdı talqylauǧa niettı ekenın mälımdedı.

Kelıssözderdıŋ taǧy bır maŋyzdy taqyryby – Auǧanstan mäselesı. Putin Rahmonǧa Resei ükımettık delegasiiasynyŋ vise-premer Aleksei Overchuk bastaǧan qūrammen 12 qaraşada Kabulǧa jasaǧan saparynyŋ qorytyndylary turaly aqparat bermek. Mäskeudıŋ mälımetınşe, sapar barysynda jalpy somasy şamamen 169 million dollar bolatyn kelısımşarttar jasasu jönındegı nietter turaly 11 memorandumǧa qol qoiylǧan. Qūjattar sauda, auyl şaruaşylyǧy, farmasevtika jäne energetika salalaryndaǧy yntymaqtastyqty qamtidy.

Aita keteiık, 2026 jyldyŋ alǧaşqy segız aiynda Resei men Auǧanstan arasyndaǧy tauar ainalymy ekı eseden astam ösıp, 349 million dollardan asty.

Mäskeudıŋ Auǧanstannyŋ qazırgı bilıgımen qarym-qatynasyn damytuy būl elmen ūzyn şekarasy bar Täjıkstan üşın tıkelei maŋyzǧa ie. Alaida odaqtastardyŋ Kabulǧa qatysty ūstanymdary ärtürlı. 2025 jyldyŋ şıldesınde Resei «Taliban» ükımetın älemde alǧaş bolyp resmi türde moiyndady. Al Duşanbe saqtyq tanytyp, Auǧanstanda inkliuzivtı ükımet qūru qajettıgın qoldaudy jalǧastyryp keledı.

Qauıpsızdık mäselelerınen bölek, prezidentter sauda-ekonomikalyq yntymaqtastyq pen bırlesken jobalardy da talqylamaq. Resei Täjıkstannyŋ ırı sauda serıktesterınıŋ bırı bolyp qala beredı. 2025 jyly ekı el arasyndaǧy tauar ainalymy 2,47 milliard dollarǧa jettı.

Ekıjaqty qarym-qatynasta eŋbek köşı-qony da maŋyzdy oryn alady. Reseide jüzdegen myŋ täjıkstandyq jūmys ısteidı, al şetelden jıberıletın aqşa audarymdary respublika ekonomikasynda eleulı röl atqarady.

Putinnıŋ Täjıkstanǧa būǧan deiıngı sapary 2025 jyldyŋ qazan aiynda bolǧan. Sol kezde taraptar yntymaqtastyq turaly 16 qūjatqa qol qoiǧan. Olardyŋ qatarynda strategiialyq ärıptestık pen odaqtastyqty tereŋdetu jönındegı bırlesken mälımdeme, sondai-aq köşı-qon, qauıpsızdık, kölık jäne sauda salalaryna qatysty kelısımder bar.

201-äskeri baza 2004 jyly Täjıkstan aumaǧynda keŋes däuırınen berı ornalasqan motostrelkalyq diviziia negızınde qūrylǧan. Onyŋ bölımşelerı Duşanbe men Bohtar qalalarynda ornalasqan. 2012 jyldyŋ qazan aiynda qol qoiylǧan kelısımge säikes, Resei äskeri qyzmetşılerı respublika aumaǧynda kemınde 2042 jylǧa deiın bola alady.

Pıkırler