Qazaqstan men Reseidıŋ bırlesken «Bäiterek» jobasy aiasynda josparlanǧan «Sūŋqar» zymyranynyŋ alǧaşqy ūşyrylymy taǧy da keiınge şegerıldı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Būl joly ol 30 säuırge auystyryldy.
«Ūşyru erteŋge saǧat 16:00-ge auystyryldy»,–delıngen habarlamada.
Eske salaiyq, bügın Baiqoŋyrda saǧat 16.00-ge josparlanǧan «Sūŋqar» zymyranynyŋ ūşyrylymy ekı saǧatqa şegerılgen edı. Oǧan ekınşı satydaǧy totyqtyrǧyş baktarynda qysymnyŋ tömendeuı sebep bolǧan.
Bastapqyda «Sūŋqar» zymyranyn 27 nauryzda ūşyru josparlanǧan. Alaida tehnikalyq sebepterge bailanysty start künı bırneşe ret rezervtık künderge auystyrylǧan.
«Bäiterek» ǧaryştyq zymyran keşenı — Qazaqstan men Reseidıŋ bırlesken jobasy. Ol «Baiqoŋyr» keşenınde ekologiialyq taza otyn komponentterın paidalanatyn zymyrandarmen ǧaryşqa ūşyru jūmystaryn jürgızuge arnalǧan jerüstı infraqūrylymdy qūrudy közdeidı. Joba 2004 jyly qūrylǧan, al 2005 jyly sol kezdegı Qazaqstan Prezidentı Nūrsūltan Nazarbaev pen Resei prezidentı Vladimir Putinnıŋ Baiqoŋyrǧa sapary kezınde resmi türde ıske qosylǧan.
Bastapqyda «Angara» zymyran-tasyǧyşyn paidalanu josparlanǧan, al oǧan arnalǧan ūşyru keşenın №200 alaŋdaǧy būrynǧy «Proton» zymyranynyŋ №40 ūşyru qondyrǧysynyŋ ornynda salu közdelgen edı.
Keiın Resei josparyn özgertıp, qūrylys üşın №250 alaŋdaǧy būryn «Energiia» zymyranyn synauǧa arnalǧan ämbebap stend-start ornyn ūsyndy. Alaida būl joba da jüzege aspady.
Keiınırek «Zenit» zymyrandaryn ūşyru baǧdarlamasy aiaqtalǧan soŋ, №42 alaŋdaǧy qūrastyru-synaq korpusy men №45 alaŋdaǧy ūşyru keşenın qamtityn barlyq jerüstı infraqūrylym «Baiqoŋyr» keşenın Resei Federasiiasynyŋ jalǧa alu kelısımınen şyǧarylyp, Qazaqstan tarapyna — «Bäiterek» bırlesken käsıpornyna berıldı.
«Angara» zymyranynyŋ ornyna, oǧan arnalǧan ūşyru keşenınıŋ qūrylysy bastalmaǧandyqtan, jaŋa «Sūŋqar» zymyran-tasyǧyşy bekıtıldı. Būl zymyran üşın «Zenit» keşenınen qalǧan infraqūrylymdy belgılı bır jaŋǧyrtular arqyly paidalanuǧa mümkındık boldy.
«Sūŋqar» zymyran-tasyǧyşy — orta klasty ekı satyly zymyran. Ol Reseidegı «RKS Progress» aksionerlık qoǧamynda öndırıledı. Ony ūşyruǧa soŋǧy bırneşe jyl talpynys jasalǧanymen, ünemı keiın syrǧytylyp keledı. Zymyran ailaqqa qoiylǧan soŋ da ony ūşyru ondaǧan märte keiınge şegerıldı.
Tehnikalyq sipattamalary: zymyrannyŋ biıktıgı — bas qaptamasyna bailanysty 58,8 m nemese 65,2 m; diametrı — 4,1 m; ūşyru massasy — 526–531 tonna; tömengı Jer orbitasyna şyǧaratyn paidaly jük massasy — 17,4 tonna; geostasionarlyq orbitaǧa — 2,5 tonna.
Qoldanylatyn otyn men totyqtyrǧyş — ekologiialyq qauıpsız naftil (kerosin türı) jäne sūiyq ottegı.
Būǧan deiın reseilık BAQ-tyŋ zymyran atauyna qatysty dauyn jariialaǧan edık. Al byltyr Baiqoŋyrdaǧy Gagarin start alaŋynyŋ ornynan köne örkeniet oşaǧy tabylǧany belgılı boldy.
