AQŞ pen İran 19 mausym künı Şveisariiada beibıt kelısımge qol qoiady. Būl turaly ekı el arasyndaǧy kelıssözderge deldal bolyp jürgen Päkıstannyŋ premer-ministrı Şahbaz Şarif aitty, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Ol taraptarǧa «qaqtyǧysty diplomatiialyq jolmen şeşuge degen ūstanymy üşın» alǧys aityp, kelıssözderge araaǧaiyndyq jasaǧan Qatarǧa, sondai-aq osy baǧyttaǧy eleulı ülesı üşın Saud Arabiiasy men Türkiiaǧa rizaşylyǧyn bıldırdı.
«Kelısımge qol jetkızılgen soŋ deldaldar osy aptada bırqatar kezdesu ūiymdastyrady. Kelısımdı ıske asyru aldyndaǧy būl talqylaular tehnikalyq kelıssözderge jäne resmi qol qoiu räsımıne negız bolady», - dedı Şarif.
AQŞ prezidentı Donald Tramp özınıŋ Truth Social äleumettık jelısınde İranmen jasalatyn beibıt mämıle «endı tolyq kelısılgenın» mälımdedı. Sonymen qatar Aq üi basşysy AQŞ äskeri-teŋız küşterınıŋ Ormūz būǧazyndaǧy blokadasyn alyp tastaudy tapsyrǧanyn habarlady.
«İran İslam Respublikasymen kelısım jasaldy. Barşaŋyzdy qūttyqtaimyn. Osy arqyly men Ormūz būǧazyn kemelerdıŋ erkın ötuı üşın aşuǧa rūqsat beremın jäne sonymen bırge AQŞ Äskeri-teŋız küşterı tarapynan teŋız blokadasyn dereu toqtatu turaly būiryq beremın. Älemnıŋ barlyq kemesı qozǧalysty bastasyn. Mūnai erkın aqsyn»,- dedı prezident.
Tramp būǧazdy aşu 19 mausymda İranmen kelısımge qol qoiylǧannan keiın jüzege asatynyn atap öttı.
AQŞ vise-prezidentı Djeims Devid Vens kelısımge qol qoiu räsımıne qatysudy josparlap otyrǧanyn jetkızdı. Onyŋ sözınşe, Jenevadaǧy kezdesuge Tramptyŋ özı de keluı mümkın.
Şahbaz Şariftıŋ aituynşa, AQŞ pen İran äskeri äreketterdı barlyq baǧytta, sonyŋ ışınde Livanda da tüpkılıktı toqtatuǧa kelısken.
Livanǧa qatysty tarmaq İran üşın maŋyzdy şarttardyŋ bırı bolǧan. Sebebı el aumaǧynda İzrail men İran qoldaityn Hezbolla qozǧalysy arasyndaǧy qaqtyǧystar jalǧasyp keledı. 14 mausymda İzrail Beiruttaǧy «Hezbolla» baqylauyndaǧy audandarǧa kezektı äue soqqylaryn jasaǧan edı. İzrail būl äreketın qozǧalys tarapynan jasalǧan şabuyldarǧa jauap retınde tüsındırgen. Al Tramp İzrail premer-ministrı Biniamin Netaniahunıŋ äreketın synǧa alǧan bolatyn.
İran syrtqy ıster ministrınıŋ orynbasary Kazem Garibabadi de AQŞ-pen qol jetkızılgen uaǧdalastyqtardy rastady. Onyŋ aituynşa, taraptar aldymen özara tüsınıstık turaly memorandumǧa qol qoiady.
Garibabadidıŋ sözınşe, 60 kün ışınde tüpkılıktı beibıt kelısım boiynşa kelıssözder jalǧasady. Osy kezeŋde İran memorandum talaptarynyŋ oryndaluyn mūqiiat baqylap otyrady.
Öz kezegınde Tramp būl kelısımdı «būǧan deiın eşkımnıŋ qolynan kelmegen tarihi jetıstık» dep baǧalady.
«Öŋır basşylary alǧaş ret şynaiy beibıtşılıkke qol jetkızuge kömektese alatyn prezidenttı tapty», - dep jazdy ol.
Eske salaiyq, Tramp 14 mausym künı öz tuǧan künınde AQŞ Vaşington men Tegeran arasyndaǧy atysty toqtatu turaly kelısımge qol qoiyluy mümkın ekenın mälımdegen edı.
