Ahmet Baitūrsynūly atyndaǧy Qostanai öŋırlık universitetınıŋ ǧalymdary Qostanai oblysy Äulieköl audanynda jürgızılgen arheologiialyq zertteuler barysynda b.z.d. VII-V myŋjyldyqtarǧa jatatyn neolit däuırınıŋ üş qorymdy anyqtady. Būl turaly Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgı jariialady, dep habarlaidy "Adyrna".
Mamandardyŋ aldyn ala qorytyndysyna säikes būl olja Qazaqstan aumaǧyndaǧy tas däuırı arheologiiasyn zertteu üşın maŋyzdy ǧylymi derek bolyp sanalady.
Ekspedisiia barysynda ejelgı tūrǧyn üilerdıŋ edenı astynan bır balanyŋ jäne ekı eresek adamnyŋ jerlengen oryndary anyqtaldy. Mūndai olja neolit däuırınıŋ arheologiialyq eskertkışterı arasynda öte sirek kezdesedı.
QÖU Arheologiialyq zerthanasynyŋ aǧa ǧylymi qyzmetkerı, «Torǧai oipatynyŋ neolitı (hronologiia, köşı-qon jäne transmädeni özara ärekettesuler)» ǧylymi jobasynyŋ jetekşısı İrina Şevninanyŋ aituynşa, ekspedisiia barysynda ädette tas jäne süiek qūraldary, keramika synyqtary men äşekei būiymdar kezdesedı. Al tūrǧyn üilerdıŋ edenı astynan anyqtalǧan jerleu oryndary būl eskertkışterdıŋ ǧylymi qūndylyǧyn edäuır arttyrady.
Ǧalymdardyŋ aituynşa, tas däuırıne jatatyn qorymdar Qostanai öŋırınde ǧana emes, jalpy Qazaqstan aumaǧynda da sirek kezdesedı. Aldyn ala zertteu nätijelerı olardyŋ neolit kezeŋıne tiesılı ekenın körsetıp otyr.
Atalǧan jaŋalyq A.Baitūrsynūly atyndaǧy Qostanai öŋırlık universitetınıŋ Torǧai arheologiialyq ekspedisiiasy jürgızgen zertteuler barysynda anyqtaldy. Biyl ekspedisiia Äulieköl audanyndaǧy Şilı, Sūluköl jäne Būryqtal arheologiialyq eskertkışterınde keşendı ǧylymi jūmystar jürgızıp jatyr.
Ekspedisiiany Arheologiialyq zerthananyŋ meŋgeruşısı Andrei Logvin basqarady. Zertteu jūmystary QR Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgınıŋ granttyq qarjylandyruy aiasynda arheologiialyq zerthana qyzmetkerlerınıŋ, tarih mamandyǧy studentterınıŋ jäne erıktılerdıŋ qatysuymen jüzege asyrylady.
Ekspedisiianyŋ taǧy bır maŋyzdy nätijesı – mahanjar mädenietıne tän ejelgı tūrǧyn üilerdıŋ zertteluı. Būǧan deiın arheologtar negızınen köne tūraqtardy zerttep kelgen bolsa, Şilı eskertkışınen osy mädenietke tän jartylai jertöle ülgısındegı tūrǧyn üiler alǧaş ret anyqtaldy. Qorymdardyŋ däl osy baspanalardyŋ edenı astynan tabyluy olardyŋ ǧylymi maŋyzyn arttyra tüsedı.
Mūndai jerleu dästürı ejelgı kezeŋde Ortalyq Aziia men oǧan ırgeles öŋırlerdegı bırqatar mädenietterge tän bolǧan. Tūrǧyn üidıŋ edenı astyna jerleu sol kezeŋdegı dünietanym men jerleu ǧūryptarynyŋ erekşelıkterın zertteuge mümkındık beredı. Būl olja ejelgı qauymdardyŋ ömır salty, nanym-senımı jäne äleumettık-mädeni erekşelıkterı turaly jaŋa ǧylymi derekter aluǧa negız bolady.
Bügınde zertteu jūmystary jalǧasyp jatyr. Aldaǧy kezeŋde antropologiialyq saraptama, radiokömırtektık merzımdeu jäne keşendı zerthanalyq taldaular jürgızıledı. Olardyŋ nätijelerı tabylǧan jerleu oryndarynyŋ naqty merzımın aiqyndap, Qazaqstannyŋ neolit däuırındegı tarihi-mädeni üderıster turaly ǧylymi bılımdı tolyqtyruǧa mümkındık beredı.
