1920 jyldyŋ 9 nauryzynda Kazrevkom 1917 jyly Qazaq dalasynda qūrylǧan tūŋǧyş ūlttyq ükımet – «Alaşorda» avtonomiiasyn jäne onyŋ aimaqtyq bölımşelerın taratu turaly şeşım qabyldady.
Älihan Bökeihan, Ahmet Baitūrsynūly, Mırjaqyp Dulatūly, Jüsıpbek Aimauytov syndy qazaqtyŋ körnektı ziialylary ūlt müddesı jolynda bırıgıp, «Alaş» qozǧalysyn qalyptastyrdy. Būl qozǧalys pen «Alaşorda» ükımetınıŋ qazaq tarihyndaǧy orny erekşe.
XIX ǧasyrdyŋ soŋy men XX ǧasyrdyŋ basynda qalyptasqan qazaqtyŋ ūlttyq-demokratiialyq intelligensiiasy qūrǧan ūlt-azattyq qozǧalys tarihta «Alaş qozǧalysy» degen atpen belgılı. Būl ūǧym üş negızgı qūramdas bölıkten tūrady:
- «Alaş» partiiasy;
- «Alaş avtonomiiasy» atty qazaq memlekettıgı;
- sol avtonomiiany basqarǧan «Alaşorda» ükımetı.
Alaş qozǧalysynyŋ jetekşılerı ūlttyq müddege sai üş negızgı maqsatty alǧa qoidy. Bırınşıden, patşalyq Resei otarlau saiasaty kezınde bölşektenıp ketken qazaq jerınıŋ tūtastyǧyn qalpyna keltıru. Ekınşıden, ūlttyq bırlıkke negızdelgen qazaq memlekettıgın jaŋǧyrtu. Üşınşıden, reforma men evoliusiialyq damu joly arqyly Qazaqstandy örkeniettı elderdıŋ qataryna qosu.
1920 jyly keŋes ökımetı küştep taratqan Alaşorda avtonomiiasynan keiın, qazaq halqy taǧy da 71 jyl boiy bodandyq jaǧdaida ömır sürdı.
Al elınıŋ täuelsızdıgı üşın küresken qazaq ziialylarynyŋ basym bölıgı keiın stalindık quǧyn-sürgınnıŋ qūrbany boldy. Olardyŋ armandaǧan täuelsızdıgıne qazaq halqy tek 1991 jyldyŋ soŋynda, Keŋes Odaǧy ydyraǧannan keiın ǧana qol jetkızdı.
