Altyn Orda – adamzat mūrasy: Ūly dala tarihyna jaŋa közqaras

147
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/fcppw8i6BkZx3mKIfHmjbDW9kjQ1O6j8E4cbk2CC.webp

Astanada ötıp jatqan «Altyn Orda – dala örkenietınıŋ ülgısı: tarih, arheologiia, mädeniet, bıregeilık» halyqaralyq simpoziumy – jai ǧana ǧylymi jiyn emes. Būl – Ūly dala tarihyna jaŋaşa közqaras qalyptastyratyn, ortaq mūrany älemdık deŋgeide tanytatyn maŋyzdy alaŋ.

Prezident Qasym-Jomart Toqaev öz sözınde Altyn Orda tarihyn bır eldıŋ ǧana enşısındegı mūra emes, adamzatqa ortaq tarih retınde qarastyru qajet ekenın aitty. Menıŋşe, būl – öte dūrys ärı uaqytyly aitylǧan oi. Sebebı Altyn Orda tarihyn tar şeŋberde tüsındıru nemese ony tek soǧys pen joryqtar arqyly baǧalau – ülken tarihi qūbylystyŋ mänın älsıretedı.

Būl simpoziumnyŋ maŋyzy da osynda. Mūnda tarihşylar, arheologtar, şyǧystanuşylar, türkıtanuşylar, mädeniettanuşylar jäne basqa da ǧalymdar bır alaŋǧa jinalyp, Altyn Orda däuırın jan-jaqty zertteuge mümkındık alyp otyr. Öitkenı būl kezeŋ tek äskeri quatymen emes, memlekettık basqaru jüiesımen, qūqyqtyq mädenietımen, sauda joldarymen, ruhani mūrasymen jäne örkenietter arasyndaǧy bailanysymen qūndy.

Bız üşın eŋ maŋyzdy mındet – tarihty äsıreleu de, tömendetu de emes, ony ǧylymi tūrǧydan ädıl baǧalau. Prezident aitqandai, «tarihty jeŋımpazdar jazady» degen ūstanym ǧylymǧa sai kelmeidı. Sondyqtan köşpelı örkenietterdı jabaiy nemese memleket qūra almaǧan küş retınde körsetetın eskı tüsınıkterden arylu qajet.

Altyn Orda tarihyn zertteu – ūlttyq sanany küşeitu üşın ǧana emes, Qazaqstannyŋ älemdık tarihtaǧy ornyn naqty körsetu üşın de kerek. Bız osy baǧytta käsıbi zertteulerdı köbeitıp, arhiv derekterın jüielep, halyqaralyq ǧylymi bailanysty nyǧaituymyz qajet. Sonda ǧana Ūly dala tarihy älemdık ǧylymda özıne laiyqty baǧasyn alady.

Qysqaşa aitqanda, būl simpozium – ötkendı eske alu emes, tarihi ädıldıktı qalpyna keltıruge jasalǧan naqty qadam. Al Altyn Orda mūrasyn tereŋ zertteu – bügıngı jäne keleşek ūrpaq aldyndaǧy maŋyzdy jauapkerşılık.

Pıkırler