Ürımjı qalasyndaǧy Şyŋjaŋ jäne Uhan universitetterı bırlese ūiymdastyrǧan Ortalyq Aziiadaǧy kommunikasiia jäne media boiynşa IV Forum öttı.
Forum aiasynda ǧalymdar sifrlyq tehnologiialardy damytu, empatiialyq kommunikasiia jäne öŋırlık serıktestıktı nyǧaitu mäselelerın talqylady.
Aziia elderınıŋ qūndylyqtary men filosofiiasy retınde beibıtşılık, yntymaqtastyq, aşyqtyq pen inkliuzivtı bılım basty nazarǧa alyndy. Forum aiasynda ǧalymdar 2027 jylǧa josparlanǧan «Qytai - Ortalyq Aziia» III sammitı qarsaŋynda öŋırlık yntymaqtastyq, sifrlyq tehnologiialar, jasandy intellekt däuırındegı jurnalistık bılım jäne aziialyq beibıtşılık pen inkliuzivtılık qūndylyqtary keŋınen talqylandy.
Ǧalymdar tarihta el arasyn jalǧap otyrǧan Jıbek joly bügınde zamanaui kommunikativtı mädeniet qalyptastyrudyŋ simvoly dep atap öttı.
Forumda Qazaqstan ǧalymdary atynan Abai atyndaǧy Qazaq ūlttyq pedagogikalyq universitetınıŋ zertteuşı professory, saiasi ǧylymdarynyŋ doktory Gülmira Sūltanbaeva dezinformasiiamen küres ädısterı turaly baiandama jasady. Qazaqstandyq ǧalym QR Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgınıŋ granttyq qarjylandyru jobasy nätijesınde oryndalǧan zertteulerge toqtaldy. Jalǧan aqparatpen küresu men onyŋ aldyn aludyŋ sifrlyq modelın tanystyrdy. Atalmyş model köp tıldı ortadaǧy aqparattyq aǧynǧa monitoring jürgızıp, süzgıden ötkızude öŋdeu algoritmderı men neirojelılerdı paidalanu täsılın ūsynady. Sondai-aq būl resurs IýNESKO standarttaryna säikes media sauatqa üiretedı. Tūjyrymdamanyŋ praktikalyq körınısı retınde RasInfo.kz platformasy tanystyp öttı.
Şyŋjaŋ universitetı Jurnalistika jäne kommunikasiia mektebınıŋ professory Van Feidıŋ «AQŞ-tyŋ Ortalyq Aziiadaǧy media-kömegı: instituttyq eksport, medialyq transformasiia jäne geosaiasi bäsekelestık» atty baiandamasy erekşe nazar audaruǧa tūrarlyq. AQŞ-tyŋ Ortalyq Aziia elderındegı media salasyn qoldap, ondaǧan jyldar boiy qarjylandyru baǧdarlamalary boldy.
Sondyqtan Qytai Ükımetı de AQŞ-tyŋ osynau media yqpalyna alaŋdaityny bar, būl taqyrypty ǧalymdar toby ary qarai tereŋdete zertteitının aŋǧartty.
Ortalyq Aziianyŋ mediaekojüiesı ūlttyq erekşelıgımen, öŋırlık bıregeilıgımen, syrttan qoldau körsetetın küşterdıŋ saiasatymen damyp otyrǧany taǧy bar. Ürımjı būl joly Soltüstık-Batys Qytaidan bastap Ortalyq Qytai jurnalistika mektepterı dekandarymen qatar, Qazaqstan, Özbekstan, Qyrǧyzstan, Tailand jäne Reseidıŋ kommunikasiia salasyndaǧy mediasarapşylary, ǧalymdarynyŋ basyn qosty.
Professor Gülmira Sūltanbaeva Uhan universitetı Jurnalistika jäne kommunikasiia fakultetınıŋ dekany, professor Vu Şiven men Şyŋjaŋ universitetı Jurnalistika jäne kommunikasiia fakultetınıŋ dekany, professor Szin Iýipinge ǧylymi eŋbekterın syilady. Sondai-aq kıtaphana qoryna tabystalǧan eŋbekter Qazaqstan atynan intellektualdy mūra bolary sözsız.
Forumda jurnalistık bılım berude halyqaralyq akademiialyq yntymaqtastyq erekşe män berıldı. Ǧalymdar oqu baǧdarlamalaryn jasandy intellekt däuırıne beiımdeu, bırlesken zertteulerler jäne BŪŪ Tūraqty damu maqsattary aiasynda mediajobalardy jüzege asyru mäselelerın talqylady. Körşı elderdıŋ akademiialyq tatulyǧyn nyǧaitu jäne media keŋıstıgın damytudyŋ saraptamalyq alaŋyn qalyptastyru - ǧylymi şaranyŋ nätijesı sanaldy.
