Qazaqstan Halyq Keŋesınıŋ Töraǧasy Erlan Qoşanov Petropavl qalasynda ötken «Ūlttyŋ jaŋa bolmysy: jastar jäne azamattyq jauapkerşılık» atty respublikalyq jastar lagerınıŋ jūmysyna qatysty.
Kezdesudıŋ basty taqyryby prezidenttık reformalar, olardyŋ jastar äleuetın aşudaǧy rölı jäne jas buynnyŋ Memleket basşysynyŋ «Jaŋa tarihi kezeŋdegı Qazaqstannyŋ özektı mındetterı» atty Joldauyn ıske asyruǧa qatysuy boldy. Soltüstık Qazaqstan oblysyna sapary barysynda Halyq Keŋesınıŋ müşelerı öŋırdegı qoǧam ökılderımen kezdesıp, aimaqtyŋ ǧylymi-bılım beru infraqūrylymy men Taiynşa qalasyndaǧy jaŋa IT-ortalyqtyŋ jūmysymen tanysty.
Qatysuşylar aldynda söilegen sözınde Erlan Qoşanov Prezident Joldauy eldı tereŋ jaŋǧyrtuǧa, onyŋ bäsekege qabılettılıgın nyǧaituǧa jäne azamattardyŋ äl-auqatyn arttyruǧa baǧyttalǧan baǧdardy aiqyndaitynyn atap öttı. Būl mındetterdı ıske asyru bükıl qoǧamnyŋ jūmyluyn talap etedı. Al būl rette jastarǧa erekşe röl jükteledı. Halyq Keŋesınıŋ Töraǧasynyŋ aituynşa, Konstitusiianyŋ qabyldanuymen elımızdıŋ damuynda jaŋa kezeŋ bastaldy. Negızgı Zaŋ quatty memlekettıŋ ırgetasyn qalap, ekonomikalyq ösımge, adami kapitaldy damytuǧa jäne jas ūrpaqty qoǧamdyq ömırge tartuǧa qajettı jaǧdailar jasady.
Referendumnan keiın Prezidenttıŋ alǧaşqy kezdesuın däl jastarmen ötkızuı Memleket basşysynyŋ olardyŋ pıkırı men köŋıl küiıne erekşe män beretının körsetedı. Öitkenı ırı memlekettık jobalardyŋ negızgı igılıgın köretınder – jas qazaqstandyqtar.
Elımızdıŋ damu qarqynyna toqtalǧan Erlan Qoşanov negızgı ekonomikalyq körsetkışterdı mysalǧa keltırdı. Soŋǧy jetı jylda Qazaqstanda jan basyna şaqqandaǧy JIÖ 50 paiyzdan astam ösıp, 15 myŋ dollardan asqan. Sonymen qatar 3,6 million jaŋa jūmys orny aşylyp, azamattar üşın jaŋa mümkındıkterge jol aşyldy. Bılım beru salasynda da aitarlyqtai eleulı nätijeler bar. Mäselen, osy uaqyt ışınde
650 myŋnan astam grant bölındı, studentterdıŋ stipendiiasy – 2,5 esege, al doktoranttardyŋ stipendiiasy 3 eseden astamǧa östı. Sondai-aq 267 jataqhana paidalanuǧa berıldı.
Halyqaralyq bılım beru salasyndaǧy yntymaqtastyq ta nazardan tys qalmady. Būǧan jarqyn mysal retınde Kozybayev University men Arizona universitetınıŋ bırlesken qos diplomdyq baǧdarlamasyn atap ötuge bolady. Osy jyldyŋ şıldesınde alǧaşqy 30 tülek qos joǧary oqu ornynyŋ diplomyn aldy. Olardyŋ qatarynda amerikalyq universitette «Jyldyŋ üzdık tülegı» atanǧan Ämır Aǧzamov ta bar.
Halyq Keŋesınıŋ Töraǧasy jastardyŋ şeteldegı jetıstıkterı, olardyŋ eŋbegınıŋ halyqaralyq deŋgeide moiyndaluy jäne elımızdıŋ türlı salalaryn damytuǧa qosqan ülesı naǧyz patriotizm men ūlttyq maqtanyştyŋ ülgısı ekenın atap öttı.
Onyŋ aituynşa, zamanaui patriotizm, eŋ aldymen, bılımge ūmtyludan, jasampaz eŋbek etuden, ozyq tehnologiialardy meŋgeruden jäne qoǧam ömırıne naqty üles qosudan körınıs tabady. Sonymen qatar ūlttyq bıregeilıktı saqtau, jahandyq deŋgeide oilau, tılderdı üirenu jäne zamanaui sifrlyq platformalardy paidalana otyryp, Qazaqstannyŋ bai ruhani ärı mädeni mūrasyn älemge tanytu maŋyzdy.
Būl oidy lagerge jinalǧan jastar da jalǧastyryp, jas buyndy Memleket basşysynyŋ baǧytyn ıske asyruǧa belsendı tartu jönınde öz ideialary men ūsynystaryn ortaǧa saldy. Qazaqstan Halyq Keŋesı atalǧan bastamalarǧa qoldau bıldırdı.
«Jastar» ǧylymi-zertteu ortalyǧynyŋ direktory Naila Mūhtarova jas ūrpaqtyŋ boiynda ädıldık, zaŋdylyq jäne sybailas jemqorlyqqa tözbeuşılık qaǧidattaryna negızdelgen belsendı azamattyq ūstanymdy qalyptastyrudyŋ maŋyzdylyǧyn atap öttı. Onyŋ pıkırınşe, sifrlyq tehnologiialar qoǧamdyq baqylaudy jüzege asyruǧa, aşyqtyqty arttyruǧa jäne özektı äleumettık mäselelerdı şeşuge qosymşa mümkındıkter beredı. Sondyqtan jastar būl qūraldardy belsendı paidalanuy qajet.
M. Qozybaev atyndaǧy Soltüstık Qazaqstan universitetı Basqarma müşesı Ädılhan Tölepbergen jauapty köşbasşylyqtyŋ maŋyzdylyǧyna nazar audardy. Ol jas basşylardyŋ öz betınşe şeşım qabyldai bıluı, komandamen tiımdı jūmys ısteuı jäne nätijege jauapkerşılıkpen qarauy kerektıgın atap öttı. Sonymen qatar populizm men basqarudaǧy älsızdıkke jol bermeu qajettıgın aitty. Mūndai ūstanym Memleket basşysy därıptep jürgen «Adal azamat» qūndylyqtaryna säikes keledı.
Kezdesu barysynda «Halyq Keŋesı» Jastar qozǧalysyn qūru jönınde maŋyzdy bastama köterıldı. Būl ideiany qoldaǧan Erlan Qoşanov jaŋa qūrylym resmi esep üşın ǧana jūmys ısteitın kezektı ūiymǧa ainalmauy tiıs ekenın eskerttı. Onyŋ paiymdauynşa, bırlestık jastardyŋ tyŋ ideialaryna jan bıtıretın şynaiy ıs-qimyl alaŋy boluy qajet. Osy oraida Töraǧa Memleket basşysynyŋ: «Jastar saiasaty jastar üşın emes, jastarmen bırge qūryluy kerek», – degen qaǧidaly ūstanymyn eske saldy.
Jaŋa qozǧalystyŋ alǧaşqy kezeŋınde onyŋ qūramyna elımızdıŋ barlyq aimaǧynan 126 jasty qosu ūsynylady. Būl körsetkış Halyq Keŋesı müşelerınıŋ sanyna säikes keledı. Osylaişa Keŋestıŋ är müşesı özınıŋ jas serıktesımen «kerı tälımgerlık» qaǧidaty boiynşa bailanys ornata alady. Būl ūrpaqtar arasyndaǧy jüielı bailanysty jolǧa qoiuǧa mümkındık beredı.
Basym baǧyttardyŋ qatarynda NEET sanatyndaǧy jastardy qoldau, olardyŋ käsıbi bılım aluyna jäne jūmysqa ornalasuyna järdemdesu közdelgen. Būl rette Astanada tabysty jüzege asyrylyp jatqan JOLTAP jobasyn elımızdıŋ barlyq öŋırıne taratu josparlanyp otyr. Özındık derbestık pen jasampaz eŋbek qūndylyqtaryn därıpteu, belsendı azamattyq ūstanymdy qalyptastyru, masyldyq köŋıl küige jol bermeu, sondai-aq jastardy ömırlık maqsattaryna qol jetkızude jeke jauapkerşılık pen öz küşıne süienuge baǧyttau maŋyzdy mındetterdıŋ bırı bolmaq. Sonymen qatar sybailas jemqorlyqqa qarsy mädeniettı qalyptastyruǧa, adaldyq pen ädıldık qaǧidattaryn ornyqtyruǧa jäne sybailas jemqorlyqtyŋ kez kelgen körınısıne tözbeuşılık közqarasyn qalyptastyruǧa erekşe nazar audarylady.
Būdan bölek, sifrlyq daǧdylardy damytu jäne daryndy oquşylarmen jūmys jürgızu, sonyŋ ışınde «Tomorrow School» tülekterınıŋ auyldyq
IT-ortalyqtarǧa tälımgerlık jasauy közdeledı. Sonymen qatar jastar naşaqorlyqtyŋ, qūmar oiyndarǧa täueldılıktıŋ jäne internet-alaiaqtyqtyŋ aldyn alu jūmystaryna, öŋırlık qoǧamdyq keŋesterdıŋ qyzmetıne, kıtap oqu mädenietın jäne qazaqstandyqtardyŋ jetıstık tarihtaryn nasihattauǧa tartylatyn bolady. Patriottyq tärbie, volonterlık qyzmet, äleumettık jäne ekologiialyq jobalar da maŋyzdy baǧyttarǧa ainalady.
Erlan Qoşanov būl ıste naqty nätijege qol jetkızu kerek ekenın atap öttı. Onyŋ sözınşe, qozǧalystyŋ basty maqsaty – forumdar men sezder ötkızu emes, adamdardyŋ ömırın jaqsartatyn naqty ıster atqaru.
Qorytyndylai kele, Töraǧa qūrylatyn jastar qozǧalysy konstitusiialyq jaǧdaida memleketke senımdı tırek bolatynyn atap öttı. Halyq Keŋesı özınıŋ zaŋ şyǧaru bastamasy qūqyǧy aiasynda jastardyŋ eŋ maŋyzdy ūsynystaryn saraptamadan ötkızıp, zaŋ jobalaryna engıze alady.
Baǧdarlamanyŋ bır bölıgı öŋırdıŋ sifrlyq jetıstıkterımen tanysuǧa arnaldy. Lager aiasynda ūiymdastyrylǧan «Digital Aimaq» körmesınde Halyq Keŋesınıŋ müşelerıne Memleket basşysy qoiǧan sifrlandyru mındetterınıŋ oblysta tek qalalarda ǧana emes, auyldyq jerlerde de qalai jüzege asyrylyp jatqany tanystyryldy.
Bügınde oblysta audandyq jäne auyldyq deŋgeide 14 IT-ortalyq aşylǧan. Mysaly, Smirnovo auylynyŋ tūrǧyndary zamanaui sifrlyq platformalar men jasandy intellektını kündelıktı mındetterdı şeşu jäne tabys tabu üşın paidalanudy üirenude. Būl – Prezident Joldauynda aitylǧan halyqtyq sifrlyq ekonomika tūjyrymdamasynyŋ naqty ıstegı ülgısı.
Jastar lagerınıŋ jūmysyna, sondai-aq Soltüstık Qazaqstan oblysynyŋ qoǧam ökılderımen jäne etnomädeni bırlestıkterımen ötken kezdesulerge Qazaqstan Halyq Keŋesınıŋ basşylyǧy men müşelerı Läzzat Şyŋǧysbaeva, Jandos Aqtaev, Naila Mūhtarova, Aqnūr Tūrdalieva, İslam Bairamukov, Rufina Usanova, Gennadii Zenchenko, İrina Ektova jäne Säule Mälıkova qatysty. Sondai-aq şaraǧa Qūryltai deputaty Aqerke Eskendırova,
QR Qaruly Küşterı Ūlttyq äskeri-patriottyq ortalyǧynyŋ basşysy
Rinat Zaiytov, «Astana Hub» bas direktory Maǧjan Mädiev jäne «JOLTAP» jobasynyŋ jetekşısı Dana Jünısova qatysty.
Jūmys sapary aiasynda Halyq Keŋesınıŋ müşelerı «Maǧjan ortalyǧyna», «Botai» eskertkışıne baryp, sondai-aq el Täuelsızdıgınıŋ
35 jylynda Soltüstık Qazaqstan oblysynyŋ qol jetkızgen negızgı jetıstıkterın körsetetın ekspozisiiamen tanysty.
